Zdrowie 2025: przełomy medyczne i najważniejsze zmiany
Przełomy w dziedzinie zdrowia w 2025 roku. Nowe terapie, diagnostyka i wydarzenia, które mogą zmienić przyszłość medycyny
Rok 2025 przyniósł ważne wydarzenia w ochronie zdrowia. Naukowcy rozwijali terapie genetyczne dopasowane do pojedynczych pacjentów, pojawiło się nowe narzędzie wspomagające diagnostykę choroby Alzheimera, a profilaktyka zakażenia HIV zyskała kolejną długo działającą metodę. Jednocześnie Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przyjęła pierwsze globalne porozumienie pandemiczne, opublikowała nowe wytyczne dotyczące leczenia otyłości i przedstawiła niepokojące dane na temat oporności bakterii na antybiotyki.
Ważne zmiany dotyczyły również Polski. 5 maja ruszył program profilaktyczny „Moje Zdrowie”, a pod koniec roku podpisano ustawę przygotowującą wdrożenie centralnej e-rejestracji. Były to wydarzenia istotne dla pacjentów, ponieważ dotyczą nie tylko rozwoju medycyny, ale także dostępu do badań, profilaktyki i świadczeń zdrowotnych.
Jakie przełomy i wydarzenia zdrowotne warto zapamiętać z 2025 roku? W tym podsumowaniu przyglądamy się konkretnym decyzjom, wynikom badań i zmianom organizacyjnym. Rozróżniamy przy tym terapie już dopuszczone do stosowania od rozwiązań eksperymentalnych oraz decyzje dotyczące rynku amerykańskiego od tych, które mają znaczenie dla pacjentów w Europie.
1. Globalne zdrowie w 2025 roku: przełomowe porozumienie pandemiczne WHO
Jednym z najważniejszych wydarzeń dla międzynarodowej ochrony zdrowia było przyjęcie porozumienia pandemicznego WHO. 20 maja 2025 roku państwa członkowskie Światowej Organizacji Zdrowia przyjęły tekst pierwszego takiego porozumienia na 78. Światowym Zgromadzeniu Zdrowia w Genewie.
Prace nad dokumentem trwały ponad trzy lata. Ich impulsem były doświadczenia pandemii COVID-19, która ujawniła problemy z koordynacją działań państw, dostępnością szczepionek i leków oraz nierównym dostępem do środków ochrony zdrowia.
Celem porozumienia jest wzmocnienie międzynarodowej współpracy w zakresie zapobiegania przyszłym pandemiom, przygotowania na zagrożenia epidemiczne i reagowania na sytuacje kryzysowe.
Dokument obejmuje między innymi współpracę w zakresie nadzoru nad zagrożeniami zdrowotnymi, wzmacniania systemów ochrony zdrowia oraz bardziej sprawiedliwego dostępu do produktów medycznych potrzebnych podczas pandemii.
Dlaczego to wydarzenie jest ważne?
Podczas pandemii COVID-19 dostęp do szczepionek, diagnostyki i leków był bardzo nierównomierny. Kraje dysponujące większymi zasobami mogły szybciej zabezpieczać swoje populacje, podczas gdy inne miały ograniczone możliwości zakupu i dostarczania niezbędnych produktów.
Porozumienie pandemiczne ma pomóc ograniczyć ryzyko powtórzenia podobnych problemów. Jednym z jego elementów ma być mechanizm dostępu do patogenów i podziału korzyści z ich wykorzystania, określany jako PABS. Ma on wspierać badania oraz bardziej sprawiedliwy dostęp do produktów opracowywanych na podstawie materiałów biologicznych wykorzystywanych w badaniach nad zagrożeniami pandemicznymi.
Ważne jest jednak rozróżnienie pomiędzy przyjęciem tekstu dokumentu a zakończeniem całego procesu prawnego. Pod koniec 2025 roku negocjacje dotyczące załącznika PABS nadal trwały. Dopiero po zakończeniu tego etapu porozumienie będzie mogło zostać otwarte do podpisu i ratyfikacji zgodnie z przewidzianą procedurą.
Wydarzenie z maja 2025 roku było zatem ważnym krokiem w kierunku wspólnego przygotowania na przyszłe pandemie, ale nie oznaczało, że wszystkie rozwiązania zaczęły już obowiązywać.
Źródło: Światowa Organizacja Zdrowia — przyjęcie porozumienia pandemicznego, 20 maja 2025 roku.
2. Lenacapawir i profilaktyka HIV: ochrona, którą można stosować dwa razy w roku
Jednym z najważniejszych wydarzeń w obszarze zapobiegania zakażeniom HIV było pojawienie się nowej długo działającej metody profilaktyki przedekspozycyjnej, określanej jako PrEP. Chodzi o lenakapawir, lek, który może być podawany w postaci zastrzyków dwa razy w roku.
18 czerwca 2025 roku amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) dopuściła lenakapawir pod nazwą handlową Yeztugo do profilaktyki zakażenia HIV-1 drogą seksualną u dorosłych i młodzieży spełniających określone kryteria.
Następnie, 14 lipca, WHO wydała zalecenie dotyczące stosowania lenakapawiru jako dodatkowej opcji profilaktyki HIV. Kolejnym ważnym wydarzeniem było dopuszczenie preparatu do obrotu w Unii Europejskiej 25 sierpnia 2025 roku pod nazwą Yeytuo.
Na czym polega znaczenie tej metody?
Wcześniejsze opcje PrEP obejmowały między innymi codzienne przyjmowanie leków doustnych oraz inne metody długo działające. Konieczność regularnego pamiętania o tabletce może utrudniać stosowanie profilaktyki niektórym osobom.
Lenakapawir działa długotrwale, a schemat iniekcyjny przewiduje podawanie preparatu co sześć miesięcy, zgodnie z zaleceniami i dokumentacją produktu. Może to zwiększać wygodę korzystania z profilaktyki i ułatwiać utrzymanie ciągłości ochrony.
W badaniach klinicznych preparat wykazywał bardzo wysoką skuteczność w zapobieganiu zakażeniom HIV. Wyników tych nie należy jednak interpretować jako gwarancji całkowitego wyeliminowania ryzyka zakażenia u każdej osoby.
Lenakapawir nie jest szczepionką przeciw HIV i nie leczy zakażenia u osób już zakażonych. Jego profilaktyczne zastosowanie wymaga potwierdzenia odpowiedniego statusu HIV oraz przestrzegania zasad określonych w dokumentacji medycznej. Nie chroni również przed innymi zakażeniami przenoszonymi drogą płciową.
Dopuszczenie preparatu w Unii Europejskiej jest ważnym krokiem dla europejskich systemów ochrony zdrowia. Nie oznacza jednak automatycznie, że lek od razu stał się powszechnie dostępny lub refundowany w każdym państwie członkowskim.
Źródła: WHO — zalecenie dotyczące lenakapawiru w profilaktyce HIV, Europejska Agencja Leków — Yeytuo.
3. Pierwszy test krwi dopuszczony przez FDA do wspomagania diagnostyki choroby Alzheimera
16 maja 2025 roku FDA dopuściła do obrotu pierwszy test z krwi przeznaczony do wspomagania diagnostyki choroby Alzheimera. Rozwiązanie o nazwie Lumipulse G pTau217/β-Amyloid 1-42 Plasma Ratio ma pomagać w ocenie obecności zmian amyloidowych powiązanych z chorobą.
Test bada poziomy dwóch białek we krwi i oblicza ich stosunek. Wynik może dostarczyć lekarzowi dodatkowych informacji podczas oceny pacjenta z objawami pogorszenia funkcji poznawczych.
To ważna zmiana, ponieważ do oceny zmian amyloidowych wykorzystywano między innymi badania PET oraz analizę płynu mózgowo-rdzeniowego, która wiąże się z koniecznością wykonania punkcji lędźwiowej. Badanie krwi może stanowić mniej inwazyjne narzędzie wspierające proces diagnostyczny.
Co wykazały badania?
W badaniu klinicznym przedstawionym przez FDA 91,7% osób z dodatnim wynikiem testu miało potwierdzoną obecność blaszek amyloidowych w badaniu PET lub analizie płynu mózgowo-rdzeniowego. Z kolei 97,3% osób z wynikiem ujemnym miało ujemny wynik jednego z tych badań.
Dane wskazują, że test może być użyteczny w odpowiednio dobranej grupie pacjentów. Nie oznacza to jednak, że sam wynik pozwala rozpoznać chorobę Alzheimera u każdej osoby.
Test nie jest przeznaczony do powszechnych badań przesiewowych ani do samodzielnego stawiania diagnozy. FDA wskazała, że jest przeznaczony dla osób w wieku co najmniej 55 lat, u których występują objawy wskazujące na pogorszenie funkcji poznawczych, a interpretacja wyniku musi uwzględniać pozostałe informacje kliniczne.
Badanie krwi nie zastępuje zatem kompleksowej oceny lekarskiej, ale może w przyszłości ułatwiać podejmowanie decyzji o kolejnych badaniach i dalszym postępowaniu.
Na koniec 2025 roku była to istotna decyzja regulacyjna dotycząca rynku amerykańskiego. Nie oznaczała automatycznego wdrożenia tego samego testu we wszystkich krajach europejskich.
Źródło: FDA — dopuszczenie testu krwi wspomagającego diagnostykę choroby Alzheimera, 16 maja 2025 roku.
4. Terapia genetyczna dopasowana do jednego pacjenta: przełom w leczeniu rzadkich chorób
15 maja 2025 roku na łamach czasopisma „New England Journal of Medicine” opublikowano opis zastosowania spersonalizowanej terapii edycji genów u niemowlęcia z ciężkim niedoborem syntetazy karbamoilofosforanowej 1, określanym skrótem CPS1.
Jest to rzadka choroba genetyczna, która zaburza usuwanie amoniaku z organizmu. Nadmierne stężenie tej substancji we krwi może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych i zagrażać życiu. W ciężkich przypadkach choroba może być śmiertelna już we wczesnym okresie niemowlęcym.
Zespół badawczy opracował terapię ukierunkowaną na konkretną mutację genetyczną występującą u dziecka. Wykorzystano technikę edycji zasad DNA, zwaną base editing, należącą do rozwijanych metod precyzyjnej modyfikacji materiału genetycznego.
Terapia została przygotowana indywidualnie, a następnie podana dziecku po uzyskaniu wymaganych zgód regulacyjnych. Według publikacji pacjent otrzymał dwa wlewy w wieku około siedmiu i ośmiu miesięcy.
W kolejnych tygodniach dziecko mogło tolerować większą ilość białka w diecie i potrzebowało mniejszej dawki leku pomagającego ograniczać stężenie amoniaku. W krótkim okresie obserwacji nie odnotowano poważnych zdarzeń niepożądanych.
Dlaczego to wydarzenie może mieć znaczenie dla przyszłości medycyny?
W tradycyjnym modelu opracowywania terapii rozwój nowego leczenia dla jednej bardzo rzadkiej mutacji bywa długotrwały i kosztowny. W przypadku chorób ultrarzadkich może być trudno przeprowadzić klasyczne badania obejmujące duże grupy pacjentów.
Opisany przypadek pokazał, że spersonalizowane podejście do edycji genów można opracować w stosunkowo krótkim czasie. Może to otworzyć możliwości dla kolejnych terapii przeznaczonych dla osób z rzadkimi chorobami genetycznymi.
Trzeba jednak zachować ostrożność. Mowa o terapii eksperymentalnej zastosowanej u jednego dziecka, a nie o powszechnie dostępnym leczeniu, które zostało już potwierdzone w dużych badaniach.
Długoterminowe bezpieczeństwo i skuteczność takiego podejścia wymagają dalszej obserwacji. Przypadek z 2025 roku stanowi ważny dowód możliwości technicznych, ale nie oznacza, że podobną metodę można od razu zastosować u każdego pacjenta z chorobą genetyczną.
Źródła: National Institutes of Health — spersonalizowana terapia genetyczna u niemowlęcia, New England Journal of Medicine — publikacja naukowa z 15 maja 2025 roku.
5. Leki z grupy GLP-1 i otyłość: nowe wytyczne WHO pod koniec 2025 roku
1 grudnia 2025 roku WHO opublikowała pierwsze globalne wytyczne dotyczące wykorzystania leków z grupy agonistów receptora GLP-1 w leczeniu otyłości.
To ważne wydarzenie, ponieważ organizacja wyraźnie podkreśliła, że otyłość powinna być traktowana jako przewlekła, nawracająca choroba, a nie wyłącznie jako kwestia indywidualnych wyborów.
Leki działające na szlak GLP-1, w tym niektóre preparaty zawierające semaglutyd, były już wcześniej wykorzystywane w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz — w odpowiednich wskazaniach — otyłości. Nowe wytyczne miały pomóc uporządkować ich stosowanie w kontekście długoterminowego leczenia choroby.
WHO przedstawiła warunkowe zalecenie dotyczące stosowania terapii GLP-1 u dorosłych z otyłością, z wyłączeniem kobiet w ciąży. Oznacza to, że organizacja uznała potencjalne korzyści za istotne, ale podkreśliła również niepewności oraz problemy związane z długoterminowym bezpieczeństwem, dostępnością i kosztami terapii.
Dlaczego zalecenie jest warunkowe?
Leki GLP-1 mogą pomagać w redukcji masy ciała i poprawie wybranych parametrów zdrowotnych. Nie rozwiązują jednak wszystkich problemów związanych z otyłością i nie powinny być traktowane jako samodzielne rozwiązanie dla każdego pacjenta.
WHO podkreśla, że leczenie farmakologiczne powinno być częścią szerszego planu opieki. Istotne są również odpowiednio dobrane działania behawioralne, wsparcie specjalistów i dostęp do długoterminowej opieki.
Organizacja zwróciła uwagę na brak pełnych danych dotyczących niektórych aspektów wieloletniego stosowania tych leków, utrzymywania efektów po odstawieniu oraz możliwości zapewnienia terapii wszystkim osobom, które mogłyby jej potrzebować.
Wytyczne nie oznaczają więc, że leki GLP-1 powinny być stosowane przez wszystkich pacjentów z nadwagą. Kwalifikacja wymaga oceny medycznej i uwzględnienia właściwych wskazań oraz przeciwwskazań.
Wydarzenie z grudnia 2025 roku było przede wszystkim ważnym krokiem w kierunku bardziej uporządkowanego, opartego na dowodach podejścia do leczenia otyłości.
Źródło: WHO — pierwsze globalne wytyczne dotyczące GLP-1 w leczeniu otyłości, 1 grudnia 2025 roku.
6. Nowy lek przeciwbólowy bez opioidów: decyzja FDA ze stycznia 2025 roku
30 stycznia 2025 roku FDA zatwierdziła suzetrigine, lek dostępny w Stanach Zjednoczonych pod nazwą Journavx. Preparat przeznaczono do leczenia umiarkowanego i silnego bólu ostrego u dorosłych.
Decyzja była ważna, ponieważ lek należy do nowej klasy nieopioidowych leków przeciwbólowych. Działa poprzez blokowanie określonych kanałów sodowych w obwodowym układzie nerwowym, ograniczając przekazywanie sygnałów bólowych, zanim dotrą one do mózgu.
W przeciwieństwie do opioidów mechanizm działania suzetrigine nie polega na oddziaływaniu na receptory opioidowe. Rozwój innych mechanizmów przeciwbólowych jest istotny w kontekście poszukiwania dodatkowych sposobów leczenia bólu i ograniczania nadmiernego polegania na opioidach.
FDA oparła decyzję na wynikach trzech badań klinicznych obejmujących łącznie 2447 pacjentów z bólem ostrym po zabiegach chirurgicznych lub z innych przyczyn.
Czy oznacza to koniec stosowania opioidów?
Nie. Zatwierdzenie nowego leku nie oznacza, że będzie on odpowiedni dla wszystkich pacjentów ani że może zastąpić każdą dotychczas stosowaną metodę leczenia bólu.
Journavx uzyskał w USA wskazanie do leczenia bólu ostrego u dorosłych. Nie należy na tej podstawie zakładać, że ma potwierdzoną skuteczność we wszystkich postaciach bólu przewlekłego lub że może być używany bez oceny lekarza.
To wydarzenie pokazuje jednak, że rozwój farmakologii nadal poszukuje alternatywnych sposobów oddziaływania na mechanizmy bólu.
Decyzja FDA dotyczy rynku amerykańskiego. Sama w sobie nie oznacza, że lek został dopuszczony do stosowania lub jest dostępny w Polsce.
Źródło: FDA — zatwierdzenie nowego nieopioidowego leku przeciwbólowego, 30 stycznia 2025 roku.
7. Oporność bakterii na antybiotyki: niepokojące dane WHO z 2025 roku
Nie wszystkie ważne wydarzenia zdrowotne 2025 roku dotyczyły nowych terapii. Jednym z największych wyzwań pozostawała oporność drobnoustrojów na leki przeciwdrobnoustrojowe.
13 października 2025 roku WHO opublikowała nowy raport dotyczący oporności bakterii na antybiotyki. Analiza obejmowała ponad 23 miliony potwierdzonych laboratoryjnie przypadków zakażeń, a dane zgłosiły między innymi 104 kraje za 2023 rok.
Według raportu jedna na sześć laboratoryjnie potwierdzonych zakażeń bakteryjnych wywołujących częste infekcje na świecie była oporna na stosowane antybiotyki. W okresie od 2018 do 2023 roku oporność wzrosła w ponad 40% monitorowanych kombinacji patogen–antybiotyk. Średnie roczne wzrosty w tych kombinacjach wynosiły od 5 do 15%.
Liczby te opisują analizowane zakażenia i kombinacje leków, a nie oznaczają, że dokładnie jedna szósta wszystkich infekcji u każdego pacjenta jest oporna na leczenie.
Oporność na antybiotyki oznacza, że bakterie mogą przestać reagować na leki, które wcześniej skutecznie je zwalczały. Utrudnia to leczenie zakażeń, zwiększa ryzyko powikłań i może sprawić, że nawet powszechne infekcje staną się trudniejsze do opanowania.
Dlaczego rozwój nowych leków nadal jest potrzebny?
Oporność bakterii zwiększa zapotrzebowanie na nowe opcje leczenia, ale samo wprowadzanie kolejnych antybiotyków nie rozwiąże problemu. Istotne jest również ograniczanie nieuzasadnionego stosowania tych leków, prowadzenie diagnostyki i dobieranie terapii do przyczyny zakażenia.
Antybiotyki nie działają na wirusy, dlatego nie powinny być stosowane w leczeniu zwykłych infekcji wirusowych bez innych wskazań medycznych.
W 2025 roku pojawiły się również nowe opcje terapeutyczne na rynku amerykańskim. W marcu FDA dopuściła gepotidacynę pod nazwą Blujepa do leczenia określonych niepowikłanych zakażeń układu moczowego u pacjentek spełniających kryteria stosowania leku. W grudniu urząd zatwierdził dwie doustne terapie do leczenia określonych postaci rzeżączki układu moczowo-płciowego: gepotidacynę oraz zoliflodacynę.
To istotne wydarzenia w kontekście poszukiwania nowych możliwości leczenia zakażeń bakteryjnych. Nie oznaczają jednak, że leki te są automatycznie dostępne w Polsce ani że powinny być stosowane bez diagnostyki i odpowiedniej kwalifikacji.
Jedną z najważniejszych lekcji 2025 roku było to, że skuteczność nowoczesnej medycyny zależy również od zachowania skuteczności już dostępnych leków. Odpowiedzialne stosowanie antybiotyków pozostaje kluczowe dla zdrowia poszczególnych pacjentów i całych społeczeństw.
Źródła: WHO — raport o oporności na antybiotyki z 13 października 2025 roku, FDA — zatwierdzenie dwóch doustnych terapii rzeżączki.
8. Malediwy osiągają potrójną eliminację transmisji zakażeń z matki na dziecko
13 października 2025 roku WHO potwierdziła, że Malediwy jako pierwszy kraj na świecie osiągnęły tak zwaną potrójną eliminację transmisji wirusa HIV, kiły i wirusa zapalenia wątroby typu B z matki na dziecko.
W przypadku HIV i kiły kraj uzyskał wcześniejsze potwierdzenie eliminacji transmisji w 2019 roku. W październiku 2025 roku WHO zweryfikowała również eliminację transmisji wirusa zapalenia wątroby typu B, co pozwoliło ogłosić osiągnięcie potrójnego celu.
To ważne osiągnięcie w dziedzinie zdrowia publicznego. Zakażenia przekazywane z matki na dziecko mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, dlatego istotne są badania w ciąży, odpowiednie leczenie, szczepienia i właściwa opieka nad noworodkami.
Malediwy rozwijały system opieki prenatalnej i działania profilaktyczne przez wiele lat. Osiągnięcie nie wynikało z jednego nowego leku, lecz z połączenia dostępności badań, ciągłości opieki i działań zapobiegających transmisji zakażeń.
Nie oznacza to, że choroby te zostały całkowicie wyeliminowane na świecie. Potwierdzenie WHO dotyczy transmisji z matki na dziecko w konkretnym kraju i spełnienia określonych kryteriów zdrowia publicznego.
Wydarzenie to pokazuje, że istotne postępy w zdrowiu populacji można osiągać nie tylko dzięki nowym technologiom, lecz również przez konsekwentne wdrażanie skutecznych programów profilaktycznych i zapewnianie dostępu do opieki.
9. „Moje Zdrowie”: nowy program profilaktyczny dla dorosłych w Polsce
Jednym z najważniejszych wydarzeń dla polskich pacjentów było uruchomienie programu Moje Zdrowie — bilans zdrowia osoby dorosłej. Program rozpoczął się 5 maja 2025 roku i został przygotowany z myślą o osobach dorosłych, które chcą ocenić stan swojego zdrowia i uzyskać zalecenia dotyczące dalszej profilaktyki.
Z programu mogą korzystać osoby od 20. roku życia, spełniające warunki uczestnictwa w systemie finansowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Bilans obejmuje ankietę zdrowotną, badania laboratoryjne dobierane zgodnie z zasadami programu oraz konsultację podsumowującą.
Na podstawie zebranych informacji personel medyczny może przygotować indywidualny plan zdrowotny, obejmujący zalecenia dotyczące profilaktyki, dalszej diagnostyki lub zmian w postępowaniu zdrowotnym.
Program ma wspierać wczesne wykrywanie między innymi czynników ryzyka chorób układu krążenia, cukrzycy, wybranych chorób nerek, zaburzeń funkcji tarczycy oraz innych problemów zdrowotnych uwzględnionych w jego zasadach.
Jakie było zainteresowanie programem?
Według informacji Centrum e-Zdrowia opublikowanej 20 stycznia 2026 roku, do końca 2025 roku ponad 2 miliony osób wypełniło ankietę zdrowotną w programie Moje Zdrowie.
Jest to konkretny wskaźnik zainteresowania programem, ale nie oznacza, że ponad dwa miliony osób zakończyły cały proces badań i konsultacji. Wypełnienie ankiety jest etapem zgłoszenia, po którym następują kolejne działania zgodnie z zasadami programu.
Program został zaprojektowany tak, aby zachęcać do regularnej profilaktyki zamiast czekania z wizytą do momentu pojawienia się objawów. Dla wielu osób może być okazją do uporządkowania badań i omówienia z personelem medycznym czynników ryzyka.
Źródła: Ministerstwo Zdrowia — uruchomienie programu Moje Zdrowie, Centrum e-Zdrowia — podsumowanie e-zdrowia w 2025 roku.
10. Centralna e-rejestracja: krok w kierunku łatwiejszego dostępu do świadczeń
Kolejnym ważnym wydarzeniem organizacyjnym w polskim systemie ochrony zdrowia było podpisanie 7 listopada 2025 roku ustawy wdrażającej centralną e-rejestrację.
Rozwiązanie ma ułatwić pacjentom wyszukiwanie dostępnych terminów i umawianie wybranych świadczeń za pomocą systemu centralnego. Z punktu widzenia pacjenta istotne jest ograniczenie konieczności samodzielnego kontaktowania się z wieloma placówkami w poszukiwaniu wolnego terminu.
Ustawa przewidziała rozpoczęcie wdrożenia od 1 stycznia 2026 roku. Pierwszy etap obejmuje wizyty u kardiologa oraz badania profilaktyczne — mammografię i cytologię. Kolejne obszary mają być włączane stopniowo.
Co to oznaczało w podsumowaniu 2025 roku?
Nie należy pisać, że system centralnej e-rejestracji był już w pełni wdrożony w całej Polsce w 2025 roku. W tym roku wydarzeniem było podpisanie ustawy i przygotowanie podstaw prawnych do dalszego wdrożenia.
Pełna realizacja projektu wymaga połączenia harmonogramów świadczeń, systemów placówek medycznych i narzędzi dostępnych pacjentom.
Jeśli rozwiązanie będzie sprawnie wdrażane, może ułatwić porównywanie terminów, ograniczyć część barier organizacyjnych i poprawić dostęp do wybranych świadczeń.
Centralna e-rejestracja pokazuje, że rozwój ochrony zdrowia nie polega wyłącznie na wprowadzaniu nowych leków. Istotne są również rozwiązania systemowe, które ułatwiają pacjentom korzystanie z już istniejących usług.
Źródło: Ministerstwo Zdrowia — podpisanie ustawy o centralnej e-rejestracji, 7 listopada 2025 roku.
11. Co łączy najważniejsze wydarzenia zdrowotne 2025 roku?
Chociaż opisane wydarzenia dotyczą różnych obszarów, można dostrzec kilka wspólnych kierunków.
Po pierwsze, medycyna coraz lepiej wykorzystuje diagnostykę opartą na danych biologicznych. Przykładem jest test krwi wspomagający ocenę zmian związanych z chorobą Alzheimera, który może dostarczać dodatkowych informacji bez konieczności rozpoczynania diagnostyki od bardziej inwazyjnych procedur.
Po drugie, rozwój terapii staje się bardziej zindywidualizowany. Przypadek niemowlęcia leczonego spersonalizowaną edycją genów pokazał potencjał tworzenia terapii dostosowanych do konkretnej mutacji, choć takie podejście pozostaje na etapie rozwoju i wymaga dalszych badań.
Po trzecie, coraz większe znaczenie ma profilaktyka. Długodziałająca PrEP w zapobieganiu HIV, program „Moje Zdrowie” w Polsce i działania na rzecz ograniczania transmisji zakażeń z matki na dziecko pokazują, że skuteczna opieka zdrowotna nie ogranicza się do leczenia już rozwiniętej choroby.
Po czwarte, nadal istnieją poważne wyzwania. Oporność na antybiotyki, nierówny dostęp do nowoczesnych terapii i konieczność przygotowania systemów ochrony zdrowia na przyszłe pandemie pozostają problemami wymagającymi międzynarodowej współpracy.
Najważniejszy wniosek z 2025 roku jest taki, że postęp w zdrowiu nie zależy wyłącznie od jednego odkrycia. Składają się na niego nowe metody diagnostyczne, skuteczne terapie, profilaktyka, bezpieczeństwo leków i organizacja systemu, który umożliwia pacjentom korzystanie z tych rozwiązań.
Najczęściej zadawane pytania o najważniejsze wydarzenia zdrowotne w 2025 roku
Jakie były najważniejsze przełomy w dziedzinie zdrowia w 2025 roku?
Do najważniejszych należały przyjęcie porozumienia pandemicznego WHO, rozwój długodziałającej profilaktyki HIV z wykorzystaniem lenakapawiru, dopuszczenie w USA testu krwi wspomagającego diagnostykę choroby Alzheimera oraz opis zastosowania spersonalizowanej terapii edycji genów u niemowlęcia z rzadką chorobą genetyczną.
Jaki nowy test wspomagający diagnostykę Alzheimera dopuszczono w 2025 roku?
16 maja 2025 roku FDA dopuściła do obrotu test Lumipulse G pTau217/β-Amyloid 1-42 Plasma Ratio. Jest przeznaczony do wspomagania diagnostyki u określonych pacjentów z objawami pogorszenia funkcji poznawczych. Nie jest samodzielnym testem przesiewowym ani niezależną podstawą do postawienia diagnozy.
Co zmieniło się w profilaktyce HIV w 2025 roku?
Lenakapawir uzyskał zgodę FDA na stosowanie w USA jako profilaktyka przedekspozycyjna, WHO opublikowała zalecenia dotyczące jego użycia, a w sierpniu 2025 roku preparat otrzymał pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w Unii Europejskiej. Jest to metoda długodziałająca, której schemat iniekcyjny przewiduje podawanie co sześć miesięcy.
Czym był przełom w spersonalizowanej terapii genetycznej?
W maju 2025 roku opublikowano opis eksperymentalnej terapii edycji genów przygotowanej dla niemowlęcia z niedoborem CPS1. Wyniki wskazywały na poprawę wybranych parametrów klinicznych, ale dotyczyły jednego pacjenta i krótkiego okresu obserwacji. Długoterminowe bezpieczeństwo i skuteczność wymagają dalszych badań.
Jakie zmiany w profilaktyce zdrowotnej wprowadzono w Polsce w 2025 roku?
5 maja rozpoczął się program Moje Zdrowie, przeznaczony dla dorosłych od 20. roku życia. W listopadzie podpisano również ustawę dotyczącą centralnej e-rejestracji, której wdrożenie rozpoczęło się w 2026 roku.
Komentarze
Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Zaloguj się, aby dodać komentarz.