Witamina C
INCI: Ascorbic Acid, inne zapisy: Sodium Ascorbyl Phosphate, Magnesium Ascorbyl Phosphate, Ascorbyl Glucoside, Ascorbyl Tetraisopalmitate, 3-o-ethyl Ascorbic Acid
Czysta witamina C, przeciwutleniacz. W małych badaniach konkretnych serum poprawiała drobne zmarszczki i ziemisty odcień; w kremie łatwo się utlenia (zależy to od składu i opakowania), a stężenie zwykle nie jest podane.
Co to jest witamina C?
Witamina C (kwas askorbinowy, w składzie: Ascorbic Acid) to przeciwutleniacz, który w skórze bierze udział m.in. w tworzeniu kolagenu. Czysta witamina C łatwo się utlenia w kremie - jej trwałość zależy od składu, pH i opakowania, a stężenie zwykle nie jest podane.
Dlatego w kremach często są jej pochodne, trwalsze, ale słabiej przebadane: Sodium Ascorbyl Phosphate, Magnesium Ascorbyl Phosphate, Ascorbyl Glucoside, Ascorbyl Tetraisopalmitate, 3-O-Ethyl Ascorbic Acid. Na tej stronie opisujemy je razem. Palmitynian askorbylu (Ascorbyl Palmitate) to też pochodna witaminy C, która może działać jako przeciwutleniacz w samym kremie - ze składu nie da się ustalić, jaką rolę pełni w konkretnym produkcie.
Na co działa witamina C w kremie?
Siła dowodów: mocne - spójne badania u ludzi lub wytyczne; umiarkowane - są badania u ludzi, ale nieliczne; słabe - małe badania, dane pośrednie albo badania producenta. „Słabe” nie znaczy „nie działa”.
Jędrność dowody umiarkowane
W przeglądzie 7 badań z losowym przydziałem (139 osób) miejscowa witamina C wygładzała skórę i zmniejszała zmarszczki. W badaniu kremu z 5% witaminy C przez 6 miesięcy poprawa była wyraźniejsza niż przy kremie bez niej. To dotyczy czystej witaminy C w konkretnych formułach - nie gwarantuje działania każdego kremu.
Źródła (3)
- Topical ascorbic acid on photoaged skin. Clinical, topographical and ultrastructural evaluation: double-blind study vs. placebo (Humbert PG i in. Exp Dermatol 12(3):237-244), 2003
- Efficacy of topical vitamin C in melasma and photoaging: A systematic review (Correia G, Magina S. J Cosmet Dermatol 22(7):1938-1945), 2023
- Cosmeceuticals for antiaging: a systematic review of safety and efficacy (Lau M i in. Arch Dermatol Res 316(5):173), 2024
Wyrównany koloryt dowody słabe
Przy przebarwieniach witamina C rozjaśniała skórę w pomiarach aparaturą, ale dermatolodzy i badani tego nie zauważali. Dla pochodnych witaminy C dowody są jeszcze skromniejsze.
Źródła (6)
- Efficacy of topical vitamin C in melasma and photoaging: A systematic review (Correia G, Magina S. J Cosmet Dermatol 22(7):1938-1945), 2023
- Treatment with Ascorbyl Glucoside-Arginine Complex Ameliorates Solar Lentigos (Takada M i in. Int J Mol Sci 25(24):13453), 2024 - badanie producenta
- Inhibitory effect of magnesium L-ascorbyl-2-phosphate (VC-PMG) on melanogenesis in vitro and in vivo (Kameyama K i in. J Am Acad Dermatol 34(1):29-33), 1996
- Efficacy of topical antioxidants in the skin hyperpigmentation control: A clinical study by reflectance confocal microscopy (D'Angelo Costa GM, Maia Campos PMBG. J Cosmet Dermatol 20(2):538-545), 2021
- Prospective randomized double-blind comparative study of topical acetyl zingerone with tetrahexyldecyl ascorbate versus tetrahexyldecyl ascorbate alone on facial photoaging (Afzal N i in. J Cosmet Dermatol 23(7):2467-2477), 2024
- Hydroquinone-Free, Tetrahexyldecyl Ascorbate Antioxidant Serum for Hyperpigmented and Photodamaged Skin to Achieve Skin Health (Maloney ME i in. J Cosmet Dermatol 25(4):e70826), 2026 - badanie producenta
Blask dowody słabe
W badaniu 19 osób serum z witaminą C nakładane na połowę twarzy przez 3 miesiące zmniejszało ziemisty, żółtawy odcień skóry bardziej niż samo podłoże.
Źródła (3)
- Use of topical ascorbic acid and its effects on photodamaged skin topography (Traikovich SS. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 125(10):1091-1098), 1999
- Inhibitory effect of magnesium L-ascorbyl-2-phosphate (VC-PMG) on melanogenesis in vitro and in vivo (Kameyama K i in. J Am Acad Dermatol 34(1):29-33), 1996
- In vitro antioxidant activity and in vivo efficacy of topical formulations containing vitamin C and its derivatives studied by non-invasive methods (Campos PM i in. Skin Res Technol 14(3):376-380), 2008
Jak stosować krem z witaminą C?
Krem z witaminą C najczęściej stosuje się rano, pod krem z filtrem - filtr chroni przed słońcem, a witamina C go nie zastępuje. Przechowuj krem szczelnie zamknięty, z dala od światła i ciepła. Jeśli krem z czystą witaminą C wyraźnie zżółknie lub ściemnieje, mógł się utlenić.
Na co uważać?
Czysta witamina C w wyższych stężeniach może szczypać, zwłaszcza przy wrażliwej skórze. Jeśli pojawi się pieczenie lub zaczerwienienie, przerwij stosowanie, a przy silnej lub powracającej reakcji skonsultuj się z lekarzem.
W jakich kremach jest witamina C?
W naszej bazie 108 kremów do twarzy ma witaminę C w składzie. Przykłady od najtańszych:
- Soraya Kolagen + Elastyna, pielęgnacyjny krem nawilżający na dzień i na noc, 50 ml
- Soraya Kolagen + Elastyna, przeciwzmarszczkowy krem tłusty na dzień i na noc, 50 ml
- Ziaja Baltic Home SPA Fit, lekki krem nawilżająco-dotleniający do twarzy, 50 ml
- Ziaja Jagody Acai, krem na twarz i szyję odżywczo-regenerujący, 50 ml
- Ziaja Jagody Acai, krem na dzień ochronno-łagodzący, SPF 10, 50 ml
Ceny z dnia sprawdzenia w sklepie internetowym, mogły się zmienić. Obecność składnika nie znaczy, że krem pasuje do każdej skóry.
Najczęstsze pytania
Czysta witamina C czy pochodne?
Najwięcej badań dotyczy czystej witaminy C (Ascorbic Acid), ale jest ona nietrwała. Pochodne są trwalsze i zwykle łagodniejsze, ale mają słabsze dowody działania na skórę.
Czy witaminę C można łączyć z niacynamidem?
Zwykle nie trzeba ich rozdzielać z obawy, że się wzajemnie „znoszą”. W badaniu krem z 10% niacynamidu i pochodną witaminy C był dobrze tolerowany, ale zgodność zależy od konkretnej formuły. Jeśli pojawi się pieczenie, nakładaj je o różnych porach dnia.
Czy witaminę C można stosować w ciąży?
Brakuje badań kremów z witaminą C u kobiet w ciąży. Witamina C nie należy do składników, których nasz test unika w ciąży (jak retinoidy). Jeśli masz od lekarza zalecenia dotyczące pielęgnacji w ciąży lub przy karmieniu, kieruj się nimi.
Informacje edukacyjne o składnikach kosmetyków. Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty.