Olejki eteryczne w kremie (cytrusowe, paczula, lawenda i inne)
INCI: Citrus Aurantium Peel Oil, inne zapisy: Citrus Limon Peel Oil, Citrus Aurantium Bergamia Peel Oil, Citrus Aurantium Bergamia Fruit Oil, Citrus Aurantium Dulcis Peel Oil, Citrus Grandis Peel Oil, Pogostemon Cablin Oil
Olejek eteryczny: nadaje zapach i zawiera naturalne alergeny zapachowe (głównie limonen). Może uczulać, zwłaszcza gdy się utleni.
Co to są olejki eteryczne?
Olejki eteryczne to skoncentrowane, lotne wyciągi z roślin. W kremach nadają zapach, a producenci często przypisują im też działanie pielęgnacyjne. W składzie widać je np. jako Citrus Aurantium Peel Oil (olejek ze skórki gorzkiej pomarańczy), Citrus Limon Peel Oil (cytrynowy), Citrus Aurantium Bergamia Peel Oil (bergamotowy), Pogostemon Cablin Oil (paczulowy), Lavandula Angustifolia Oil (lawendowy) czy Juniperus Virginiana Oil (cedrowy). Na tej stronie opisujemy je razem. Olejek z drzewa herbacianego opisujemy osobno.
Wiele olejków eterycznych zawiera substancje zapachowe z unijnej listy alergenów, np. limonen lub linalol. Skład zależy od rośliny i rodzaju olejku; olejki ze skórek cytrusów zawierają zwykle dużo limonenu. W kontakcie z powietrzem limonen i linalol tworzą produkty utleniania, które silniej uczulają - nie znaczy to jednak, że każdy długo otwarty kosmetyk wywoła uczulenie. Według przeglądu z 2020 roku alergia na substancje zapachowe dotyczy ok. 0,7-2,6% ogółu ludzi.
Niektóre olejki cytrusowe, zwłaszcza bergamotowy, mogą zawierać bergapten (5-metoksypsoralen), który w połączeniu ze słońcem może wywołać reakcję skóry. Ekspercki panel Cosmetic Ingredient Review (CIR) uznał oceniane składniki ze skórki cytrusów za bezpieczne w kosmetykach pod warunkiem, że produkt nie uczula i nie podrażnia, a kosmetyk niespłukiwany (np. krem) zawiera najwyżej 0,0015% (15 ppm) bergaptenu. To zalecenie panelu ekspertów, a nie limit prawny UE dla wszystkich olejków cytrusowych.
Na co uważać?
Jeśli masz rozpoznaną alergię na substancje zapachowe albo skórę często reagującą, wybieraj kremy bez olejków eterycznych - w naszym teście możesz zaznaczyć unikanie olejków eterycznych lub substancji zapachowych. Przy swędzeniu, pieczeniu lub wysypce przerwij stosowanie.
W jakich kremach są olejki eteryczne?
W naszej bazie 198 kremów do twarzy ma olejki eteryczne w składzie. Przykłady od najtańszych:
- Ziaja Aloes, krem do twarzy, nawilżający, 100 ml
- Soraya Kolagen + Argan, przeciwzmarszczkowy krem nawilżający na dzień i na noc, 50 ml
- Soraya Kolagen i Ceramidy, odżywczy krem regenerujący na dzień i na noc, 50 ml
- Ziaja Kozie Mleko, krem do twarzy, ultralekki, nawilżająco-energetyzujący, SPF 15, 50 ml
- Ziaja krem arganowy na dzień i na noc, do skóry bardzo suchej i podrażnionej, 75 ml
Ceny z dnia sprawdzenia w sklepie internetowym, mogły się zmienić. Obecność składnika nie znaczy, że krem pasuje do każdej skóry.
Najczęstsze pytania
Czy olejki eteryczne w kremie są szkodliwe?
Nie dla każdego. Dla wielu osób są tylko składnikiem zapachowym, ale mogą uczulać - zwłaszcza osoby z alergią na substancje zapachowe. W kremie producent musi podać z nazwy alergeny zapachowe z unijnej listy, gdy jest ich więcej niż 0,001%. Rozporządzenie (UE) 2023/1545 wydłużyło tę listę: nowe wymogi dotyczą kosmetyków wprowadzanych do obrotu od 31 lipca 2026 roku, a wprowadzone do obrotu wcześniej mogą być udostępniane na rynku do 31 lipca 2028 roku - na starszym opakowaniu część nowych nazw może więc nie być wymieniona.
Czy każdy olejek cytrusowy wywołuje reakcję na słońcu?
Nie. Reakcję na słońcu wywołują określone składniki, np. bergapten, a jego zawartość zależy od rodzaju olejku i surowca - w badaniu olejków bergamotowych od różnych dostawców tylko część próbek mogła działać w ten sposób. Sama nazwa olejku cytrusowego w składzie nie mówi, ile bergaptenu zawiera.
Czy krem z olejkiem cytrusowym można stosować przed wyjściem na słońce?
Cosmetic Ingredient Review zaleca, aby kosmetyki niespłukiwane z ocenianymi olejkami ze skórek cytrusów zawierały najwyżej 15 ppm bergaptenu - to zalecenie ekspertów, a nie ogólny limit prawny UE. Jeśli po kremie z olejkiem cytrusowym i słońcu pojawi się zaczerwienienie lub przebarwienie, przerwij stosowanie i skonsultuj się z lekarzem.
Czy olejki eteryczne można stosować w ciąży?
Brakuje badań kremów z olejkami eterycznymi w ciąży. Nasz test ostrożnościowo wyklucza w ciąży olejek z drzewa herbacianego; innych olejków nie wyklucza. Jeśli masz od lekarza zalecenia dotyczące pielęgnacji w ciąży lub przy karmieniu, kieruj się nimi.
Inne źródła (5)
- Safety Assessment of Citrus Peel-Derived Ingredients as Used in Cosmetics (Cosmetic Ingredient Review, Int J Toxicol), 2021
- Allergic Contact Dermatitis to Fragrances (Reeder MJ, Dermatol Clin), 2020
- Limonene Hydroperoxides (de Groot A, Dermatitis), 2019
- Pharmacological Properties of Bergapten: Mechanistic and Therapeutic Aspects (Oxid Med Cell Longev), 2022
- Phototoxicity of bergamot oil assessed by in vitro techniques in combination with human patch tests (Kejlová K i in., Toxicol In Vitro), 2007
Informacje edukacyjne o składnikach kosmetyków. Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty.